İlim mi Üstün Mal Mülk mü?
İslam’da ilim ve mal-mülk arasındaki üstünlük meselesi, insanın gerçek değeri ve ahiretteki yeri ile ilgilidir. İlim, insanı Allah’a yaklaştıran ve hayatını doğru yönde şekillendiren bir hazinedir.
İlim mi Üstün, Mal Mülk mü?
Rivayet edildiğine göre, Basra halkı arasında, ilimin mi yoksa mal mülkün mü daha üstün olduğu hususunda bir tartışma çıkmıştı. Bazıları, "Mal-mülk ilimden daha faziletlidir" derken, bazıları da, "İlim mal mülkten daha faziletlidir" diyorlardı. Bu tartışma çözüme kavuşmayınca içlerinden birini elçi olarak seçtiler ve İbn Abbas'a [radıyallahu anh] gönderdiler. Giden kişi bu durumu İbn Abbas'a [radıyallahu anh] anlattı ve hangisinin daha üstün olduğunu sordu. İbn Abbas [radıyallahu anh],
- İlim daha faziletlidir, dedi. Adam,
- Peki, bana bunun delilini sorarlarsa onlara ne söyleyeyim? diye sordu. İbn Abbas [radıyallahu anh] şöyle dedi:
- Onlara de ki:
• İlim peygamberlerin mirasıdır. Mal mülk ise Firavunların mirasıdır.
• İlim seni korur. Sen ise malı korumak durumundasın.
• Allah ilmi sadece sevdiklerine verir. Malı ise sevdiklerine de verir, sevmediklerine de... Hatta sevmediklerine daha çok verir. Bir bak, Allah Azze ve Celle şu ayet-i kerimesinde ne buyuruyor:
"Görmez misin, Allah [celle celaluhü] ne buyuruyor:
'Şayet insanların küfürde birleşmiş bir tek ümmet olması (tehlikesi) bulunmasaydı, Rahmân’ı inkâr edenlerin evlerinin tavanlarını ve çıkacakları merdivenleri gümüşten yapardık' (Zuhruf 43/33)."
• İlim harcanmakla, dağıtmakla tükenmez. Ancak mal mülk dağıtmak ve harcamak suretiyle tükenir.
• Mal sahibi öldükten sonra hatırlanmazken, ilim sahibi öldükten sonra da hatırlanır, ismi anılır.
• Mal sahibi ölür gider, ancak ilim sahibi (ilmi ve bıraktığı eserleriyle) yaşamaya devam eder.
• Mal sahibi, sahip olduğu her dirhemden, onu nereden kazandığından ve nereye harcadığından hesaba çekilecek iken, ilim sahibi söylediği her ilimle cennetteki derecesi bir kat daha yükselecektir.