Emir Altındakilere İyi Davranmak

Emir altındakilere iyi davranmak, İslam ahlakının önemli bir parçasıdır. Bu makalede, İslam'da liderlerin ve yöneticilerin, astlarına karşı nasıl davranmaları gerektiği üzerine bilgiler bulabilirsiniz

Emir Altındakilere İyi Davranmak
Emir Altındakilere İyi Davranmak

Emir Altındakilere İyi Davranmak 


Fakih Ebü'I-Leys Semerkandı [rahmetullahi aleyh] der ki: Senedleriyle Ata b. Yesar'dan [radıyallahu anh] bize kadar gelen bir rivayete göre, bir defasında Ebu Zer Gifarı [radıyallahu anh] kölesine bir tokat atmıştı. Bunun üzerine köle bu durumu şikayet etmek üzere Resulullah'ın yanına gitti. Nebı [sallallahu aleyhi vesellem] buyurdu ki:

"Emriniz altındaki namaz kılan kölelerinizin (hizmetçilerinizin ve çalışanlarınızın) yüzüne vurmayınız. Yediklerinizden onlara da yediriniz. Giyindiklerinizden onlara da giydiriniz. Eğer size karşı itaatleri kalmazsa, onları yanınızda tutmayınız." 

Fakih Ebü'I-Leys [rahmetullahi aleyh] der ki: Senedleriyle bize kadar ulaştığına göre mir Şa'bı [rahmetullahi aleyh] şöyle anlatmıştır: 

Sahabilerinden bir adam, bir evden su istemişti. Bunun üzerine evin kadını hizmetçisini çağırdı. Hizmetçi gecikince ev sahibi kadın ona çok ağır sözler söyledi ve iffetine dil uzattı. Bunun üzerine su isteyen sahabi, kadına şöyle dedi: 

- Ya bu söylediklerinden ötürü kıyamet günü sana iftira atma cezası uygulanır, ya bu söylediklerini ispat için dört şahit getirirsin, dedi. Bunun üzerine ev sahibi kadın hemen hizmetçisi azat etti. Sahabi,

- Umarım bu yaptığın, attığın iftiraya kefaret olur, dedi.

Ebu Zer'den [radıyallahu anh] rivayet edilen bir hadis-i şerifte, Nebi [sallallahu aleyhi vesellem] şöyle buyurmuştur: 

"Elinizin altında bulunanlar (hizmetçileriniz ve çalışanlarınız) sizin kardeşlerinizdir. Allah Teala onları sizin elinizin altına koymuştur. Kimin din kardeşi onun elinin altında çalışıyor veya hizmet ediyorsa, ona yediğinden yedirsin, giydiğinden giydirsin, gücünün yetmeyeceği, başaramayacağı bir işi ona yüklemesin. Eğer yüklerse de ona yardımcı olsun." 

Ebu Bekir Sıddik'tan [radıyallahu anh] rivayet edilen bir hadis-i şerifte Nebi [sallallahu aleyhi vesellem] şöyle buyurdu: 

"Kötü huylu ahlaksız kimse cennete girmeyecektir. Emriniz altındakilere (kölelere, hizmetçilere); çocuklarınıza ikram ettiğiniz gibi ikram ediniz. Yediklerinizden onlara da yediriniz."

Hz. Ebu Bekir [radıyallahu anh] diyor ki: Ben, 

- Ya Resulallah! Bize dünyamızda yararlı olacak şey nedir, diye sordum. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem],

- Üzerine binip Allah yolunda savaşacağın bir at, hizmetini görebilecek bir hizmetçi. Eğer sana hizmet eden kişi, namazını da kılarsa senin kardeşin olur." buyurdu.

Rivayet edildiğine göre, adamın biri Resulullah'a [sallallahu aleyhi vesellem], "Hizmetçiyi işlediği suçtan dolayı kaç sefer affedeyim?" diye sordu. 

Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem], "Her gün yetmiş kere affet" buyurdu. 

Katade [rahmetullahi aleyh] demiştir ki: Resul-i Ekrem [sallallahu aleyhi vesellem] vefat ederken onun son sözü, "Namazlarınızı ihmal etmeyin ve emriniz altındakilere de iyi davranın." olmuştu. 

-------------------------------------

Kaynaklar:

Ebu Davud, nr. 5161; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 5/168, 173. 

Tirmizi, nr. 2325; İbn Mace, nr. 4228; Ahmed b. Han bel, el-Müsned, 4/230, 231; Deylemi, Müsnedü'I-Firdevs, nr. 6762; İbn Mübarek, Kitabü'z-Zühd, nr. 999. 1 O

Tirmizi, nr. 1946; İbn Mace, nr. 3691; Ahmed b. Han bel, el-Müsned, nr. 1 /12.